जॉबटक स्टैटिक जीके विशेष संग्रह (Art & Culture - Music & GI Tags)
Static G.K.: Classical Musical Instruments, Famous Exponents, Gharanas & GI Tags Table
भारतीय कला एवं संस्कृति स्टैटिक जीके: प्रमुख वाद्य यंत्र व उनके प्रसिद्ध वादक, शास्त्रीय संगीत घराने एवं बिहार-भारत GI टैग
WWW.JOBTAK.ONLINE
WWW.JOBTAK.ONLINE
📢 कला व संस्कृति संग्रह: SSC की परीक्षाओं (CGL, CHSL, MTS, GD, CPO) में तबला, बांसुरी, सितार, शहनाई, संतूर व सरोद के प्रसिद्ध वादकों पर हर शिफ्ट में 1–2 प्रश्न निश्चित रूप से आते हैं। ● ART & CULTURE GK
भारत के प्रमुख वाद्य यंत्र एवं उनके विश्व-प्रसिद्ध वादक
| वाद्य यंत्र | प्रमुख प्रसिद्ध वादक (Exponents) |
|---|---|
| तबला (Tabla) | उस्ताद जाकिर हुसैन, उस्ताद अल्ला रक्खा खां, पं. किशन महाराज, गुदई महाराज (समता प्रसाद), पं. लतीफ खां |
| सितार (Sitar) | पं. रविशंकर (भारत रत्न 1999), उस्ताद विलायत खां, निखिल बनर्जी, अनुष्का शंकर, उमाशंकर मिश्र |
| बांसुरी (Flute) | पं. हरिप्रसाद चौरसिया, पन्नालाल घोष, राजेंद्र कुलकर्णी, एन. रमानी |
| शहनाई (Shehnai) | उस्ताद बिस्मिल्लाह खां (बिहार डुमरांव — भारत रत्न 2001), अली अहमद हुसैन खां, दयाशंकर जगन्नाथ |
| संतूर (Santoor) | पं. शिवकुमार शर्मा, भजन सोपोरी |
| सरोद (Sarod) | उस्ताद अमजद अली खां, उस्ताद अलाउद्दीन खां, अली अकबर खां, बुद्धदेव दासगुप्ता |
| सारंगी व वायलिन | सारंगी: पं. रामनारायण, उस्ताद सुल्तान खां | वायलिन: डॉ. एन. राजम, लालगुडी जयरामन, टी.एन. कृष्णन |
| वीणा व मृदंगम | रुद्रवीणा: असद अली खां, एस. बालचंद्रन | मृदंगम: पालघाट मणि अय्यर, टी. गोपालकृष्णन |
प्रमुख शास्त्रीय गायन घराने व संबंधित कलाकार
| संगीत घराना | प्रमुख विशेषता व प्रसिद्ध गायक |
|---|---|
| ग्वालियर घराना | ख्याल गायकी का सबसे प्राचीन घराना — विष्णु दिगंबर पलुस्कर, पं. ओंकारनाथ ठाकुर |
| किराना घराना (मुजफ्फरनगर) | पं. भीमसेन जोशी (भारत रत्न 2008), गंगूबाई हंगल, उस्ताद अब्दुल करीम खां |
| बनारस घराना | गिरिजा देवी (ठुमरी की रानी), पं. छन्नूलाल मिश्र, राजन-साजन मिश्र |
| पटियाला व आगरा घराना | पटियाला: बड़े गुलाम अली खां, बेगम अख्तर | आगरा: उस्ताद फैयाज खां |
बिहार एवं भारत के प्रमुख GI टैग उत्पाद (Geographical Indication)
| राज्य | प्रमुख GI टैग उत्पाद |
|---|---|
| बिहार (Bihar) | मिथिला मखाना, कतरनी चावल, जर्दालु आम, शाही लीची (मुजफ्फरपुर), मगही पान, भागलपुरी सिल्क (तसर), मधुबनी पेंटिंग, सिलाव खाजा, मर्चा चावल (प. चंपारण) |
| अन्य प्रमुख भारत GI टैग | दार्जिलिंग चाय (2004 प्रथम GI टैग), कांगड़ा चाय (HP), पश्मीना शॉल व केसर (J&K), कंधमाल हल्दी (ओडिशा) |
अति-महत्वपूर्ण संस्कृति बिंदु
- भारत रत्न से सम्मानित प्रमुख संगीतकार: एम.एस. सुब्बुलक्ष्मी (1998 — प्रथम संगीतकार), पं. रविशंकर (1999), लता मंगेशकर व उस्ताद बिस्मिल्लाह खां (2001), पं. भीमसेन जोशी (2008), भूपेन हजारिका (2019)।
महत्वपूर्ण तिथियां एवं आवेदन शुल्क (Important Dates & Fee Details)
| विवरण | जानकारी |
|---|---|
| श्रेणी | Static G.K. — कला व संस्कृति |
| उपयोगी परीक्षा | SSC CGL, CHSL, MTS, BPSC, BSSC |
महत्वपूर्ण डायरेक्ट लिंक्स (Important Quick Links)
| अन्य Static G.K. संग्रह देखें | More Static G.K. |
|---|---|
| ज्वाइन जॉबटक टेलीग्राम चैनल | Join Telegram |
⏳ कला व संस्कृति स्टैटिक जीके
00d : 00h : 00m : 00s
Join the Conversation
0 CommentsPost a Comment
We value your feedback! Feel free to share your thoughts, ask questions, or contribute to the discussion below.